De Dag van Europa is in Nederland nog niet echt een bekende feestdag. Toch hebben Europese ambtenaren deze dag vrij en worden er in allerlei landen evenementen en festiviteiten georganiseerd. Dat is niet zo vreemd, want 9 mei is eigenlijk de verjaardag van de Europese Unie. 

Wie in de agenda bij 9 mei ‘Dag van Europa’of ‘Europadag’ ziet staan, vraagt zich vast af waar deze dag vandaan komt en wat er wordt gevierd. Het begon met een verklaring die de Franse minister van Buitenlandse Zaken afgaf op 9 mei 1950 over de eenwording van Europa. Dit kwam op een moment dat heel Europa vreesde voor een derde wereldoorlog.

De minister verklaarde dat ‘de wereldvrede alleen kan worden beschermd door een krachtsontplooiing die evenredig is aan de gevaren die haar bedreigen. Door de gezamenlijke productie van de oorlogsindustrieën onder gezag te plaatsen van een nieuwe Hoge Autoriteit, wier beslissingen bindend zijn voor Frankrijk, Duitsland en de andere landen die zich aansluiten, legt dit voorstel de eerste concrete fundamenten voor een Europese federatie, die onontbeerlijk is voor het handhaven van de vrede.'Er werd dus voorgesteld een supranationale Europese organisatie op te richten voor het beheer van de grondstoffen die op dat moment de basis van alle militaire macht vormden: kolen en staal. Maar de twee landen die hun nationale zeggenschap over de 'zenuw van de oorlog' moesten opgeven, hadden elkaar nog maar enkele jaren daarvoor op leven en dood bevochten in een gruwelijk conflict dat niet alleen grote materiële, maar vooral ook enorme geestelijke schade -haatgevoelens, wrok en vooroordelen- had nagelaten. Om te beseffen hoe ongekend grootmoedig dit gebaar was, zou men vandaag de dag moeten denken aan een soortgelijk initiatief tussen Israëliërs en Palestijnen, Serviërs en Bosniërs of Tutsies en Hutu's: alleen was de schaal nog veel groter en waren de wonden veel dieper. Het initiatief van 9 mei 1950 leidde tot de Europese Unie voor Kolen en Staal, die later uitgroeide tot de Europese Unie zoals wij die nu kennen. Daarom besloten de staatshoofden en regeringsleiders tijdens de top van Milaan in 1985 om 9 mei uit te roepen tot 'Dag van Europa'.

Meer informatie vindt u op de websites van de Europese Commissie en het Europees Parlement.